Spartaküs'ü tanır mısınız?Evet gladyatör olan.Dizisini izlemeseniz bile-ki ben de izlemedim- mutlaka duymuşsunuzdur.Bu adam -ne kadar adamdır bilemem- neden bu kadar popüler bir karakter.Piyasada onun gibi kan ve cinsellik içeren bir çok dizi-film mevcutken neden en çok izlenenlerden birisi onun hayatını anlatan Spartaküs dizisi.Farklı bir soru sormak gerekirse tarihte onun gibi bir çok dövüşçü veya bir çok isyancı varken neden o?Benim cevabım onun köle iken neredeyse bir imparatorluğu-bahsettiğimiz Roma İmparatorluğu boru değil yani-yıkacak kadar büyük bir noktaya gelebilmesi.Toplumun en alt seviyesinde iken neredeyse en üst seviyesine ulaşacak duruma gelebilmesi.Bu hikaye tarihteki kölelerden tut gettolarda yaşayan serseri olarak tabir edilen bir çok kişiye ilham kaynağı olabilecek potansiyele sahip.
Dünyadaki imkanların büyük bir kısmını insanların küçük bir kısmının elinde olduğu gerçeğini reddedemeyiz.Bu küçük azınlığa genel olarak A tipi şahıslar diyelim.Buna kapitalizmin sebep olduğunu da söyleyebilirsiniz ama bunun modern ekonomik sistemden de paranın icadın da önce farklı olduğunu düşünmüyorum.Nitekim Spartaküs'ün yaşadığı dönemde kapitalizmin k harfi bile mevcut değildi.Tarih boyunca da A tipi şahıslar diğer insanların hedefinde olmuştur.Kimi zaman bu sisteme yönelik devrim sayılabilecek hamleler de yapılmıştır.Ancak her yeni devrim kendi A tipi şahıslarını yaratmış ne fakirliği ortadan kaldırmış ne de zengin sayısını-oranını da diyebiliriz- artırmıştır.Peki geriye kalan bu dünya imkanlarına erişimi kısıtlı olan çoğunluk -ki bunları da B tipi insanlar olarak da tanımlayabiliriz- bu durumdan şikayetçi mi?Eğer bahsettiğimiz A sınıfına geçebilme ihtimalleri mevcutsa çok da şikayetçi değiller.Hatta en büyük hayalleri arasında bu sınıf geçişini yapmak vardır.Bu sınıf geçişini yaparken efsaneleşmiş, örnekleşmiş şahsiyetlere de hayranlık duymaktalar.
B tipi olarak belirttiğimiz bu insanlar her dönem yeni haklar ve imkanlar kazandı elbette.Fakat dünyadaki imkanlar -ki bunların büyük çoğunluğu her dönemde A tipi dediğimiz sınıfın elinde olmuştur- logaritmik artarken B sınıfın imkanlarının aritmetik artması da reddedemeyeceğimiz bir gerçek.Geçmişte özgürlüğünü bile elde edemeyecek olan bu sınıf günümüzde bazı temel haklara-ki bunlara insan hakları diyoruz-sahip.Görünürde durum böyle fakat işin iç yüzü öyle mi?Saati 10 cente çalışan Uzakdoğulu bir fabrika işçisi için bir gelişme söz konusu mu?Afrikalı bir çiftçi için?Memleketindeki iç savaştan kaçan bir Suriyeli mülteci için?Uyuşturucu kartellerinin terör estirdiği Güney Amerikanın varoş mahallesindeki bir genç için?
Bu yazıyı Komünist Parti Manifestosundan ayıracak olan paragrafıma başlarken belirtmeliyim ki bu düzen değişmeyecek.Sınıfların eşitliği olmayacak ve günümüzde kapitalist olarak tanımlanan sermaye sisteminin temel kuralları da değişmeyecek.Bu düşüncemin sebebi sınıflar arası geçişkenliğin her daim mevcut olması ve yıllar boyunca artması ve artacak olması.B tipi şahıslar olarak belirttiğimiz grubun daima üst sınıfa geçmeye dair motivasyonu da bu geçişkenlik ile beraber artmakta.Bu başarıyı sağlayamayan veya bu yolda gereken mesafenin tamamını kat edemeyen hemen hemen herkes de neslinin devamının bu sınıfa geçebileceğine dair bir inanç bulunmakta.Bu belirttiğim durumdan ötürü köyünden çıkıp ülkenin afili kolejini kazanan öğrenciler, simit satıcılığından holding sahipliğine terfi edebilen iş adamları,rütbesi düşük bir asker iken yaptığı ülkenin sahibi haline gelen yöneticiler ve bu olayların diğer coğrafyalardaki muadilleri insanlara umut olmaya devam edecek.Bir gün onlarda bu geniş imkanlardan faydalanırken daha da fazlasını arzulayan bir ikon olabilirler.Bu ihtimal bu sistemin kaskosu bir başka tabirle el freni olmaya devam uzun yıllar devam edecek gibi duruyor.
Dünya bu denli kötü bir yer mi peki?Hayır tabi ki değil.Bu sistem değişmeyecek dedim çünkü Dünyadaki her sistemin elinde sonunda varacağı noktanın bu olduğuna inanıyorum.İnsanlar eşit değildir ama hepsi denktir.Hepsinin 2 kulağı 2 gözü olabilir ama hepsi eşit şartlarda doğmaz.Tıpkı ücrâ bir kasabada doğup riskli girişimleri ile iş dünyasının tepesine çıkmış dahiler ile babasından aldığı yegane sermayeyi kısa sürede çarçur edebilen şımarık çocukların eşit şartlarda yarışa başlamamasına rağmen birinin zirveye oynarken diğerinin dibi görmesi gibi.Bu düzen aslında müesses nizam olarak tanımlanabilir.Temel kuralları aynı olacak şekilde daha iyi ya da daha kötüye gidebilir ancak hiç bir zaman ne 0 ne de 1 olabilir.Çünkü Dünya daima 0 ile 1 arasında gidip gelen ancak ikisine de erişemeyecek bir olasılıktan ibarettir.0 burada katı bir sınıf sistemini -kast denilen sistemin çok daha ötesini- 1 ise sınıflar arası geçişin tamamen insanın çaba ve gayretine bağlı olduğu sistemdir.İnsanoğlunun hırsı daima iradesi ile savaş halinde olacak fakat hiçbiri asla galip gelemeyecektir. Burada olabilecek en iyi ihtimal 1'e olabildiğince yakın olan sistemdir.İnsanlık 1 olmaya ne kadar yaklaşabilirse o kadar daha iyi bir sisteme çevirebiliriz bu müesses nizamı.Bu bireyseş değil kitlesel olarak Dünyanın kazanabileceği bir zaferdir.İnanıyorum ki bir gün bu zafere erişeceğiz.
Sonuç olarak herkes bir Spartaküs olmak ister.Zincirlerini kırıp ona dayatılan hayattan daha iyisini talep edebilir.Bu herkesin hakkıdır.Ancak şunu unutmayalım Spartaküs bu emeli uğrunda öldü.Siz bu yolda nelerinizi feda etmeye hazırsın peki?
Sonuç olarak herkes bir Spartaküs olmak ister.Zincirlerini kırıp ona dayatılan hayattan daha iyisini talep edebilir.Bu herkesin hakkıdır.Ancak şunu unutmayalım Spartaküs bu emeli uğrunda öldü.Siz bu yolda nelerinizi feda etmeye hazırsın peki?